BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.

Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en temel meslek belgesidir. Sahada habercilikten protokol alanlarına erişime kadar pek çok işlemde bu kartın sağladığı güvence fark yaratır .

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Amacımız, rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde yapabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Meslek camiasında yaygın olarak "sarı basın kartı" diye anılır .

Kart, kişinin kendi başına alabileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Yani başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı incelenir .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın bilinen tasarımına dayanarak ortaya çıkmış yerleşik bir kullanımdır . Yönetmelikte sadece beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" dendiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı kastedilir .

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .

Metinde 6/6/2024 website tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .

  • Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
  • Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
  • Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
  • Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
  • Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Altını çizmek gereken bir nokta: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yürürlükteki düzenlemeye göre beş farklı kart türü tanımlanmıştır. Her kart türünün kimlere verildiği ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Doğru türe başvurmak , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .

2. Süreli Basın Kartı

Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Kart talep edenin; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Geçici kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve istenirse tek seferlik olarak uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, kart taşıma kıdemine göre belirlenir :

  • 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
  • Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
  • On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda da çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı sayılır . Sürekli kart başvurularında bir kuruluşta çalışıyor olma şartı istenmez ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar esas alınır . Listedeki maddelerden tek biri dahi sağlanmazsa başvuru kabul görmez :

  1. 18 yaşını bitirmiş olmak.
  2. En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
  3. Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
  4. Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
  5. Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  6. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  7. 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  8. Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
  9. Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.

Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .

Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu kartı alamaz .

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Ayrıca her kuruluş türü için kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı ayrı ayrı belirlenmiştir .

Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması gerekir . Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre hesaplanır ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber Ajansları

Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması aranır . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.

Radyo ve Televizyonlar

Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilmez .

Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri

Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği yayımlaması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması şarttır. Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :

  • 4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
  • 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
  • 10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur

Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında klasik yazı işleri kadrosunun yanı sıra video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

  1. İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
  2. Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
  3. Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
  4. İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
  5. Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
  6. Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
  7. Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru mümkündür .

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvuru yapabilir. Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurur ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu

Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Görev süresi iki yıldır.

  • Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
  • Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
  • Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
  • Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
  • Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

Komisyon değerlendirmede başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da göz önünde bulundurur . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu yüzden okuru az bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın sağladığı başlıca avantaj, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun dışında mevzuatta doğrudan tanımlanmış bazı kolaylıklar mevcuttur:

  • Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
  • Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
  • Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
  • Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; son durumu ilgili kurumdan teyit etmeniz en sağlıklısıdır.

Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri

Yönetmeliğin 47. maddesine göre kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi dolan kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; kartın fiziksel olarak değiştirilmesi söz konusu olabilir .

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kayıp durumunda başvuruya kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi yılda en fazla iki defa yapılabilir .

Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini öngörür . Ödenecek bedel Başkanlıkça duyurulduğu için , sistemdeki güncel bilgiye bakmanız en doğrusudur .

Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , bu durum bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. Eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

  • Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
  • İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
  • Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
  • Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi

Etik ihlal nedeniyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart düzenlenmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Bunun yanında resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilemez.

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de başvuru yapabilir . Her grup için farklı belge ve şartlar öngörülmüştür .

Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli

Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, enformasyon görevlisi unvanıyla başvurabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının sunulması şarttır. Değerlendirmede Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına bakar ; yalnızca kadro unvanı tek başına yetmez .

Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri

Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aranmaya devam eder.

Meslek Örgütü Yöneticileri

Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de başvuru yapabilir . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .

Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları

İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını düzenli olarak denetler . Yayın kuruluşları, talep üzerine kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi sunmalıdır. Denetim sırasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Beyannameyi göndermeden önce şu maddeleri sırayla gözden geçirmeniz , olası ret kararlarını ciddi biçimde engeller:

  • 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
  • Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
  • Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
  • En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
  • Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
  • Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
  • Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.

Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak zaman kazandırır. Çünkü ret alan bir başvuru yeniden başvuru hakkı tanısa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek eksikliklerden doğar . En sık karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları şöyle sıralanabilir :

  • Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
  • Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
  • Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
  • Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
  • Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
  • Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Somut bir senaryo düşünelim: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir işte çalışmaya başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , sürekliliğini koruyabilirdi .

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve bu sitelerin çalışanları da kart alabilir duruma geldi. Fakat her internet sitesi doğrudan uygun sayılmaz. Ekibinizin karta başvurabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :

  1. Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
  2. Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
  3. Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
  4. İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.

Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , kullandığınız haber yazılımıyla iç içedir. Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , yayıncı açısından günlük işin bir parçası olmalıdır .

Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?

Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı yeterli sayar ; bu nedenle lise mezunları da karta başvurabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi inceler; özenle hazırlanmış bir portfolyo en az eğitim kadar belirleyicidir .

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre farklılaşır .

Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Kurumsal geçmişi bulunmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu seçenek uygulanmaz.

Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?

Kişisel kanal veya hesap sahipleri, yalnızca bu faaliyetle başvuru şartlarını karşılayamaz. Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri başvuru yapabilir .

Basın kartı ücretli mi?

Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça belirlenir ; dolayısıyla güncel bilgiyi başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeni bir başvuruda bulunulabilir. Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl dolmadan yeni kart verilemez. Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri gerçekleşmedikçe kart verilmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Evet, alabilirler. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki kartta da çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri istenir ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Süreci başlatmadan önce fikir işçisi sözleşmenizi , yayın organınızın niteliklerini ve altı aylık mesleki çalışma belgelerinizi netleştirmeniz, sürecin uzamasını büyük ölçüde azaltır .

Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Kesin ve bağlayıcı bilgi için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu rehberdeki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page